Τετάρτη, 22 Φεβρουαρίου 2017

ΠΟΡΦΥΡΟ ΠΟΤΑΜΙ

 «Να γίνεις Έλληνας μπορείς και  χωρίς δάσκαλο, και με τον νου μπορείς, και με την καρδιά μπορείς», γράφει κάπου ο Μενέλαος Λουντέμης. Παραφράζοντας τη ρήση του θα έλεγα «Να γίνεις Καππαδόκης μπορείς και χωρίς δάσκαλο, και με τον νου μπορείς και με την καρδιά μπορείς», μια και προσωπικά δεν είμαι Καππαδόκισσα αλλά ποντιακής καταγωγής. Ωστόσο, μπήκα μικρή, πριν κλείσω καν τα δεκαοχτώ μου χρόνια, ως νύφη σε μια οικογένεια με καταγωγή απ’ την Καππαδοκία κι έτσι έμαθα με την καρδιά να αγαπώ τους ανθρώπους που προέρχονται απ’ τη μακρινή αυτή περιοχή,  μια απ’ τις προαιώνιες εστίες του Ελληνισμού που χάθηκαν μετά την Καταστροφή.
Μέσα απ’ αυτή μου τη συμβίωση ήρθα σε επαφή με Καππαδόκες πρώτης και δεύτερης γενιάς,  τα ήθη και τα έθιμά τους κι άκουσα ιστορίες συγκλονιστικές. Ίσως λοιπόν ήταν αναπότρεπτο να φτάσει η στιγμή που θα έσκυβα πάνω απ’ την ιδιαίτερη ιστορία της Καππαδοκίας, να «μπω» στα φτωχικά σπίτια από «νταμ» αλλά και στα πλούσια των τσορμπατζήδων, να γνωρίσω τον τρόπο ζωής τους στην παλιά πατρίδα τους και μέσα απ’ τη ζωή των ηρώων  μου να τη γνωρίσουν κι οι αναγνώστες μου.
1902 ξεκινάει η ιστορία σ’ έναν μικρό οικισμό που βρίσκεται πλάι σε κάποιον παραπόταμο του Άλυ, όπως είναι το όνομα του μεγαλύτερου ποταμού της Καππαδοκίας στα ελληνικά και σημαίνει αρμυροπόταμος. Οι Τούρκοι από την άλλη τον ονομάζουν Κιζίλ Ιρμάκ, που σημαίνει Κόκκινος ποταμός.  Ταιριαστά και τα δύο ονόματα, αφού ο ποταμός έχει γεύση αρμυρή και χρώμα κόκκινο, καθώς πηγάζει από έδαφος με κόκκινο χρώμα με αποθέματα ορυκτού αλατιού.
Πλάι στα νερά αυτού του παραπόταμου, λοιπόν, κυλά η ζωή Ρωμιών και Τούρκων στις αρχές του 20ού αιώνα. Μια συμβίωση αρμονική, τουλάχιστον όποτε το επιτρέπουν οι πόλεμοι κι οι αποφάσεις του ντοβλετιού. Εκεί γεννιέται η ξανθιά κι ασθενική Νιόβη, ένα κορίτσι διαφορετικό απ’ τους μελαχρινούς ανθρώπους του τόπου της, έχοντας πάνω της τη σφραγίδα του θανάτου, γι’ αυτό και της επιτρέπουν ελευθερίες ανάρμοστες για ένα θηλυκό στην αυστηρή πατριαρχική τους κοινωνία. Εκεί γεννιέται κι η παιδική αγάπη της για τον ατίθασο Φιλίπ, που μεγαλώνει θρεμμένος με το όνειρο του Μαρμαρωμένου Βασιλιά και της Κόκκινης Μηλιάς. Μαζί μ’ αυτούς ο καϊκτσής Δημητρός, που τολμά να κοντράρει τη μοίρα και το πληρώνει ακριβά, η ρεαλίστρια Φεβρωνία, η πολίτισσα Ερασμία που αγαπά το κορίτσι σαν δικό της, τσορμπατζήδες καρμίρηδες αλλά και πονόψυχοι κι ανοιχτοχέρηδες, ο  μορφωμένος και έντιμος Αζέτ πασάς που είχε την ατυχία να ερωτευθεί Ρωμιά, η Θέκλα κι ο Εμμόν, η Σουλτάνα που η ζήλεια της θολώνει συχνά τη λογική και άλλοι πολλοί θα υφάνουν το γαϊτανάκι της ιστορίας μας, που πατά πάνω σε ιστορία πραγματική. Πόλεμοι και καταστροφές, αλλά κι απλές χαρές, αγάπες κι αρραβωνιάσματα, χοροί και γλέντια, τα οποία συνεχίζονται και μετά την Ανταλλαγή και την προσφυγιά στη νέα πατρίδα, όπου η ζωή καραδοκεί για να δοκιμάσει για άλλη μια φορά τις ανθρώπινες αντοχές.
Ως συνήθως, δε θα σας αποκαλύψω περισσότερα, αγαπημένοι μου αναγνώστες. Θα σας αφήσω να ανακαλύψετε διαβάζοντάς το τις παγίδες που στήνει στους ανθρώπους η μοίρα ή κι η ζωή-διαλέγετε- , ιδίως όταν αυτές συνεπικουρούνται κι απ’ την Ιστορία.
Καλή αντάμωση στις σελίδες του αρχές του Μάρτη!


Δευτέρα, 6 Ιουνίου 2016

35ο Φεστιβάλ Βιβλίου Θεσσαλονίκης

Το 35ο Φεστιβάλ βιβλίου Θεσσαλονίκης, πιστό στο ραντεβού του με όσους λατρεύουν το διάβασμα, έχει ήδη ξεκινήσει στη Νέα παραλία της πόλης. Προσωπικά, για όσους ενδιαφέρονται, θα είμαι παρούσα το ερχόμενο Σάββατο, 11 Ιουνίου, στο περίπτερο των εκδόσεων «Ψυχογιός» από τις 8 το απόγευμα έως τις 10 το βράδυ για την καθιερωμένη συνάντησή μας και την υπογραφή των αντιτύπων σας.  


Πέμπτη, 5 Μαΐου 2016

Στην Ξάνθη

Με μεγάλη χαρά αποδέχτηκα την πρόσκληση του Βιβλιοπωλείου “Δύο” κι έτσι θα βρεθώ στην όμορφη Ξάνθη μας στα πλαίσια της παρουσίασης του νέου μου βιβλίου «Τα χρόνια της χαμένης αθωότητας», να γνωριστούμε από κοντά, φίλοι μου της περιοχής, και να συζητήσουμε για το νέο μου μυθιστόρημα αλλά και τη λογοτεχνία γενικότερα.

Η παρουσίαση θα γίνει την Παρασκευή 20 Μαΐου και ώρα 8 το απόγευμα στον χώρο του Βιβλιοπωλείου “Δύο”. Για το βιβλίο θα μιλήσει ο κύριος Θοδωρής Μπακάλης, διαχειριστής του intexanthi.gr.


                                                                         

Σάββατο, 12 Μαρτίου 2016

Στα Πεύκα Θεσσαλονίκης

Στα Πεύκα (Ρετζίκι) Θεσσαλονίκης θα είναι η επόμενη συνάντησή μας, φίλοι μου,  μετά από πρόσκληση του βιβλιοπωλείου ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ
Δευτέρα, 21 Μαρτίου, λοιπόν, και ώρα 20:00, σας προσκαλούμε στην παρουσίαση του νέου μου βιβλίου "Τα χρόνια της χαμένης αθωότητας" στον χώρο του βιβλιοπωλείου ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ, στη διεύθυνση Γ. Παπανικολάου 120.

                                                                                 

Πέμπτη, 3 Μαρτίου 2016

Στη Θεσσαλονίκη

Στη Θεσσαλονίκη, την πόλη που θεωρώ δεύτερη ιδιαίτερη πατρίδα μου, θα βρίσκομαι την Τρίτη 8 Μαρτίου, φίλοι μου, για την υπογραφή των αντιτύπων του νέου μου βιβλίου "Τα χρόνια της χαμένης αθωότητας", αλλά και μια πιο ιδιαίτερη συνάντηση και συνομιλία με όσους από εσάς το επιθυμούν.
Ραντεβού λοιπόν στο PUBLIC της Τσιμισκή στις 7 το απόγευμα.

                                                                               

Παρασκευή, 5 Φεβρουαρίου 2016

ΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΗΣ ΧΑΜΕΝΗΣ ΑΘΩΟΤΗΤΑΣ

Αρχές του Μάρτη ένα νέο βιβλίο μου θα βρίσκεται στα ράφια των βιβλιοπωλείων, αγαπημένοι μου φίλοι, να σας ταξιδέψει σε εποχές πιο πρόσφατες αυτή τη φορά. Τίτλος του «Τα χρόνια της χαμένης αθωότητας». Εμπνεύστηκα την αρχή του από ένα περιστατικό που ακουμπά σε αληθινό, ενώ και σ’ όλη τη διάρκεια της συγγραφής ιστορίες παρμένες από την ίδια τη ζωή ήρθαν να με στηρίξουν, υφαίνοντας και πάλι ταυτόχρονα με τη φαντασία το νέο αυτό έργο, διανθισμένο με τις αγαπημένες μου ιστορικές πινελιές.
Τρεις οι κεντρικές μου ηρωίδες, η Μελισσάνθη, η Κλέα και η Λόλα, δεμένες από την πρώτη ανάσα μ’ ένα βαρύ μυστικό και μια ξεχωριστή φιλία παρά τις ταξικές τους διαφορές. Μαζί τους ο Σαββίκος, ένας φτωχός ρομαντικός πραματευτής που πασχίζει να συμβαδίσει με τα δεδομένα των καιρών, ο αμοραλιστής Γεράσιμος που λαχταρά κάστες εξουσίας, η ωραία Μυρσίνη που ταλανίζεται απ’ τις συνέπειες των λαθών της, ο Σωφρόνης ο οποίος αγωνίζεται να καταπνίξει τους δαίμονές του, η Λισάβ με το καλά κρυμμένο μυστικό της, ο γέρο στρατηγός, βυθισμένος σε παρελθοντικές δόξες, ο Νίκος που καλείται να πληρώσει ο ίδιος εξαιρετικά σκληρά τα πάθη του γονιού του, η σιωπηλή Ισμήνη και άλλοι πολλοί που μας οδηγούν ως το πρόσφατο σε όλους μας 2010.
Στο διάβα αυτών των δεκαετιών οι ηρωίδες μου θα αγωνιστούν να πραγματώσουν όσα ονειρεύονται, αφήνοντας πίσω στον γενέθλιο τόπο- μια επαρχιακή πόλη του βορρά- την παιδική τους αθωότητα, φιλίες, γονείς, αλλά επιπρόσθετα την πλούσια ζωή η μία τους, τον μοναδικό έρωτα της ζωής της η άλλη. Μα, καθώς οι ψευδαισθήσεις της νιότης θα χάνονται, ίσως ανακαλύψουν εντέλει πως όσα έχουν ελάχιστα θυμίζουν τελικά αυτά που είχαν ονειρευτεί στα χρόνια της αθωότητάς τους. Κι όλα αυτά με φόντο μια χώρα που κι εκείνη χάνει σταδιακά την όποια δική της αθωότητα.
Ορίζουν οι περιστάσεις τους ανθρώπους; Έχουν τη δύναμη άραγε να ανατρέψουν τη ζωή μας τα λάθη και τα πάθη των γεννητόρων μας; Πότε ακριβώς χάνεται η παιδική μας αθωότητα; Το κοινό αίμα και μόνο αυτό δένει τέκνα, γονείς, αδέρφια ή μήπως η αγάπη δε χρειάζεται αιμάτινους δεσμούς για να στεριώσει;  Αυτά είναι ορισμένα από τα ερωτήματα που θα κληθούν να απαντήσουν οι ήρωές μου, τους οποίους ελπίζω κι εύχομαι να τους συντροφέψετε και τούτη τη φορά.






Τετάρτη, 30 Δεκεμβρίου 2015

ΑΠΟΧΑΙΡΕΤΩΝΤΑΣ ΤΟ 2015 ΚΑΙ ΜΑΖΙ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΤΟΥ ΜΕΝΕΛΑΟΥ ΛΟΥΝΤΕΜΗ

Ήταν μια εξαιρετικά δύσκολη χρονιά αυτή που σβήνει. Δεν προχωρώ σε τούτη την ανάρτηση όμως για να σχολιάσω τα πολιτικά γεγονότα. Τα βιώσαμε όλοι μας και καθένας τα αξιολογεί κατά το δοκούν. Ήθελα μόνο να αναφερθώ μια τελευταία φορά στο σπίτι του μεγάλου μας λογοτέχνη και συντοπίτη μου Μενέλαου Λουντέμη, το οποίο κατεδαφίστηκε μέσα στο 2015.
Ήταν το 1983, επί υπουργίας Μελίνας Μερκούρη, που  ο νεοσύστατος τότε Μορφωτικός Σύλλογος Εξαπλατάνου με την επωνυμία «Μενέλαος Λουντέμης» φρόντισε να χαρακτηριστεί ως διατηρητέο το σπίτι στο οποίο έζησε με τον έφηβο γιο της Τάκη (Μενέλαο Λουντέμη) η οικογένεια Βαλασιάδη από το 1927 και μετά. Η επιγραφή «Το σπίτι του Μενέλαου Λουντέμη» χαραγμένη σε μάρμαρο εντοιχίστηκε στον εξωτερικό του τοίχο  σε μια όμορφη τελετή από τα χέρια του Γιώργου Βαλέτα (φιλόλογος, λογοτέχνης και κριτικός λογοτεχνίας), παρόντων και άλλων ανθρώπων των γραμμάτων που είχαν γνωρίσει κι αγαπήσει τον λογοτέχνη.
Από τότε πέρασαν δεκαετίες αρκετές. Η χώρα έζησε μέρες ευμάρειας. Τα χρήματα (δανεικά ή όχι, άσχετο) πηγαινοέρχονταν, γεμίζοντας ενίοτε τις τσέπες των επιτήδειων, μα ουδέποτε περίσσεψαν για τη διατήρηση τούτου του σπιτιού, που ρήμαζε παραμελημένο. Τα τελευταία χρόνια κατάντησε «κουκουλοφόρος», καθώς τούτο τουλάχιστον εδέησε να το φροντίσει η πολιτεία: να το σκεπάσει μ’ ένα ολόμαυρο δίχτυ, ώστε τα χαλάσματά του να πέφτουν στο εσωτερικό του κι όχι στις κεφαλές των διερχόμενων. Δάκρυα και θλίψη προκαλούσε σ’ όλους εμάς που ζήσαμε τις μέρες εκείνες του 1983 κι ελπίσαμε ότι το συγκεκριμένο οίκημα θα γίνει τόπος μουσείου και «προσκυνήματος» στον μεγάλο μας λογοτέχνη. Είχε καιρό που εγώ προσωπικά αλλά και άλλοι πολλοί φρονούσαμε πως έπρεπε να γκρεμιστεί. Αφού δεν μπορούσε πλέον να σωθεί, τουλάχιστον  έπρεπε να πάψει να υπάρχει αυτή η εικόνα του αίσχους. Ο ίδιος ο λογοτέχνης, αν βρισκόταν ανάμεσά μας, ίσως δεν είχε εκπλαγεί απ’ την εξέλιξη της υπόθεσης. Αυτή η πατρίδα, η πατρίδα του, τον είχε πληγώσει με πολλούς τρόπους όσο ζούσε. Τώρα, αν θα χτιστεί ένα πανομοιότυπο στη θέση του, όπως είναι από καιρό το σχέδιο της πολιτείας (στα χαρτιά πάντα), είναι αμφίβολο. Εδώ δε βρέθηκαν τα χρήματα την εποχή των παχιών - τουλάχιστον κατ’ όνομα- αγελάδων-, θα βρεθούν τώρα που είμαστε στις ισχνές;
Παρ’ όλα αυτά, θα ήθελα να κλείσω αισιόδοξα, μια και βρισκόμαστε στο κατώφλι νέας χρονιάς. Εύχομαι, φίλοι μου, ν’ αφήσουμε πίσω τις παλιές συνήθειες και  τα μειονεκτήματα του γένους μας. Εύχομαι να αφήσουμε χώρο μόνο στα πλεονεκτήματά μας και με σκληρή δουλειά, ομοψυχία και αισιοδοξία να χτίσουμε την Ελλάδα όπως οι περισσότεροι από μας την ονειρευόμαστε.

Χρόνια Πολλά! Καλή χρονιά σε  όλους!

                      Η επιγραφή. Πετάχτηκε κι αυτή μαζί με τα χαλάσματα του σπιτιού.


                                                           Το σπίτι "κουκουλοφόρος"


Ό,τι απέμεινε στη θέση του. Μια άδεια αλάνα.